Switch to English
  • en

Λίγα λόγια για τους Radiohead και το νέο τους άλμπουμ

Αυτό είναι το πιο υποκειμενικό άρθρο που έχει γραφτεί ποτέ. Κι αυτό γιατί το γράφει ένας ακούραστος φαν των Radiohead.

H συνάντηση μου με τα παιδιά απ’ τη Γλασκόβη έγινε κάπου στο 1993, μέσα από τις γνωστές τότε συλλογές «NOW». Σε μια απ’ αυτές υπήρχε μέσα το «Creep». Η αλήθεια είναι ότι δεν τους γνώριζα σε σχέση με άλλα ονόματα της συλλογής (ελλείψει βέβαια και του MTV από τους τηλεοπτικούς δέκτες της επαρχίας). Δε κρύβω το γεγονός ότι στο πρώτο άκουσμα δε μου είπε και πολλά. Είχα όμως μια περίεργη αίσθηση με τους στίχους που τότε μισοκαταλάβαινα. Γι αυτό κι έβαλα την κυρία των αγγλικών να μου γράψει τα λόγια. Κάπως έτσι έσκασε το τούβλο καταμεσής του κεφαλιού. Σαν πρώιμος έφηβος βρήκα ξαφνικά τον ύμνο μου και δεν ήθελα πολύ για να ταυτιστώ. Δυο βδομάδες οικονομία μέχρι να έρθει το πολυπόθητο cd στα χέρια μου. Σοκ και δέος (αν και πλέον θεωρώ το «Pablo Honey» το πιο άγουρο άλμπουμ τους).

Radiohead - The BendsΎστερα από δυο χρόνια εμφανίζεται το «The Bends» σαν κεραυνός εν αιθρία. Αυτό ήταν. Καθιερώθηκαν μέσα στην ψυχή μου. Η μουσική τους σε συνάρτηση με τους στίχους ήταν «αυτό το κάτι που θέλω». Κομμάτια όπως τα «Fake Plastic Trees», «Bones», «Ironlung» κολλούσαν μέσα στο μυαλό μου, με το «Street Spirit» να κλείνει το άλμπουμ αφήνοντας την παρακαταθήκη ως ένα απ’ τα ωραιότερα τραγούδια των 90’s.

Όλοι οι μουσικοί έχουν ο καθένας ξεχωριστά τον τρόπο τους να εξωτερικεύουν μουσικά τα βιώματα και τα ερεθίσματα τους, άλλα οι Radiohead είναι μια άλλη ιστορία κι αυτό αποδείχθηκε με την κυκλοφορία του «OK Computer». Radiohead - OK ComputerΑπό εκεί ξεκίνησε ο μύθος. Σε underground επίπεδο πάντα γινόταν μια προσπάθεια να παντρευτεί ο ηλεκτρονικός ήχος με το ροκ και είναι αλήθεια ότι υπήρχαν σημάδια που το καταστούσαν εφικτό. Αλλά αυτό που έκαναν οι Radiohead, παρουσιάζοντας ένα σφικτό άλμπουμ πάνω σ’ αυτή τη λογική, ήταν άλλο πράγμα. Δημιούργησαν χάος στο μουσικό στερέωμα και ξαναέγραψαν τους κανόνες του παιχνιδιού. Και ξαφνικά όλοι μιλούσαν γι αυτούς. Όλοι όμως. Δε θέλω να θίξω στερεότυπα αλλά μου είχε κάνει πραγματικά εντύπωση τότε να βλέπω τους στίχους από το «Karma Police» γραμμένους στο θρανίο μιας συμμαθήτριας στο λύκειο. Επίσης, δυσκολεύομαι πολύ να ξεχωρίσω κάποιο κομμάτι γιατί όλα είναι μέρος ενός υπέρτατου συνόλου. Ακόμα και το «Filter Happier» έχει λόγο ύπαρξης μέσα στο άλμπουμ. Φαντάζομαι όλοι έχετε ακούσει την έκφραση «το ‘χει λιώσει το cd». E, λοιπόν με όση θρησκευτική ευλάβεια μεταχειρίζομαι γενικά τα δισκάκια μου, αυτό χρειάστηκε να το αγοράσω και δεύτερη φορά.

Εκεί λοιπόν που άρχισε να καταλαγιάζει ο θόρυβος γύρω από το όνομα τους, το σωτήριο έτος του 2000 βγαίνει το «Κid A». Με το άκουσμα της είδησης τρέχω να το πάρω. Αφαιρώ τη ζελατίνα (ένα απ’ τα πιο αφροδισιακά πράγματα που μπορεί να κάνει ένας μουσικόφιλους) και το τοποθετώ στο player του νεοεισερχόμενου τότε στη ζωή μου, αυτοκινήτου. Δε λέω, είχα διαβάσει τις τότε διφορούμενες κριτικές που κυκλοφορούσαν. Αλλά αν γράφτηκαν μια φορά οι κανόνες με το «OK Computer», ήταν πασιφανές ότι για άλλη μια φορά είχαν κάτι άλλο στο μυαλό τους. Πιάστηκα να πιάνω τη θήκη και να ξανατσεκάρω τον τίτλο, μήπως ο δισκοπώλης μου είχε δώσει κάτι άλλο απ’ αυτό που του ζήτησα. Τελικά, πάντα το έκαναν αυτό οι Radiohead. Χώριζαν τους πάντες σε στρατόπεδα. Ψιλοαπογοητεύτηκα. Ποτέ όμως δεν υπήρχε άλμπουμ τους που να εμφάνιζε τα χαρίσματα του με τη πρώτη ακρόαση. Για ακόμη μια φορά δεν είχα μάθει το μάθημα μου. Κι αυτό γιατί οι Radiohead ποτέ δεν πάτησαν φρένο στη μουσική ιδεολογία τους για να ικανοποιήσουν είτε τους φαν τους είτε τους μουσικοκριτικούς. Πάντα ήταν σοβαροί και ακάθεκτοι σ’ αυτό που ήθελαν.

Radiohead LiveΤην ίδια χρονιά και συγκεκριμένα στις 25 Ιουνίου, έγινα μάρτυρας της καλύτερης συναυλίας που έχει γίνει ποτέ (αντικειμενικότητα στο φουλ). Το άλμπουμ είχε αρχίσει να μου αποκαλύπτεται αλλά αυτό που έπαθα ακούγοντας το «Optimistic» στο άνοιγμα της συναυλίας δεν περιγράφεται. Ολοκλήρωσις. Το βασικό μου ερώτημα ήταν πως είναι δυνατόν να παιχτούν ζωντανά αυτές οι μουσικές. Στην περίπτωση τους όμως, δεν ήταν απλά εφικτό αλλά σχεδόν σουρεαλιστικό. Αν υπήρχε έστω και ένα ψήγμα αμφιβολίας μέσα μου γι αυτούς, απλά εξαφανίστηκε.

Από κει και πέρα τα πράγματα είναι λίγο πολύ γνωστά. Βρήκαν μια ηχητική ταυτότητα και όλη η δεκαετία πέρασε πάνω σε μια ηλεκτρονική παλέτα με περισσότερες ή λιγότερες κιθαριστικές εκφάνσεις σε κάθε άλμπουμ. Είναι γεγονός ότι το «ΟΚ Computer» και το «Kid A» δεν είναι δυνατόν να επαναληφθούν. Βέβαια, ποτέ μη λες ποτέ όταν μιλάς για τους Radiohead. Δεν θα κάνω εκτενή αναφορά στο «Amnesiac» (άσχετα αν είναι κι αυτό ένα σούπερ άλμπουμ) και στο «Hail To The Thief», γιατί στο πρώτο γίνεται φανερό ότι είναι φυσική συνέχεια του «Kid A» και στο δεύτερο είναι πρώτη φορά που το συγκρότημα υπέκυψε και ενορχήστρωσε το άλμπουμ σύμφωνα με τα μη δικά του θέλω. Η δεκαετία έκλεισε με το «In Rainbows», ένα πάρα πολύ ωραίο άλμπουμ που μπορεί να μην είχε κάποια τεράστια διαφορά από τα προηγούμενα, αλλά μας έδειξε ότι οι Radiohead είχαν ωριμάσει ηλικιακά αλλά και δημιουργικά με το «Weird Fishes» να είναι ένα από τα ωραιότερα τραγούδια που έχουν γράψει. Αν κάπου έγινε η κοιλιά, αυτή εμφανίστηκε με το «The King Of Limbs». Ναι μεν είχε το χιτάκι του, αλλά ήταν ένα άλμπουμ μέτριο και χωρίς καθόλου συνοχή για τα δεδομένα τους κι αυτό ίσως γιατί η ενασχόληση του Thom Yorke με προσωπικά ή άλλα project είχε φτάσει στη κορύφωση της.

Τον τελευταίο καιρό είχα απαρνηθεί το καθημερινό σκάψιμο ευρέσεως μουσικής γιατί οι ακροάσεις μου είχαν κολλήσει στο τελευταίο πόνημα του Παύλου Παυλίδη (Μια Πυρκαγιά Σ’ Ένα Σπιρτόκουτο) κι ενώ οι μέρες κατάνυξης πλησίαζαν όλο και περισσότερο, ξαφνικά βούιξε το ίντερνετ με την πλήρη εξαφάνιση τους από παντού. Ήταν για ακόμα μια φορά έτοιμοι να ταράξουν το μουσικό στερέωμα. Μαρκετίστικα τρικ που και σε αυτό το επίπεδο πρωτοπόρησαν χρόνια πριν με τον τρόπο που προώθησαν τα άλμπουμ τους στο παρελθόν. Όλη αυτή η αναστάτωση έβγαλε στην επιφάνεια δυο κομμάτια προπομπούς του νέου άλμπουμ. Το «Burn The Witch» μας έδειξε ότι μπορούν να γράψουν μουσική ακόμα και με κλασσικά όργανα και το «Daydreaming» είναι ένα ακόμα εσωστρεφές κομμάτι που δείχνει γιατί οι Radiohead μας κρατάν τόσα χρόνια συντροφιά.

Radiohead - A Moon Shaped PoolΣτις 8 Μαΐου λοιπόν, μαζί με τα κεράκια της θυγατέρας σβήσαμε και τα κεράκια για το ένατο άλμπουμ των εγκεφαλικών μας φίλων. Πανικός για άλλη μια φορά. Βαρύγδουποι τίτλοι του τύπου το άλμπουμ της χρονιάς και άλλα πολλά πριν προλάβει ακόμα να φτάσει η μέρα στο τέλος της. Τέλος πάντων, συμβαίνουν αυτά. Ο Thom και ο παραγωγός Nigel Godrich είναι γνωστό ότι είχαν τα θεματάκια τους τον τελευταίο καιρό (με χωρισμούς και θανάτους). Έτσι δόθηκε περισσότερος χώρος στον βενιαμίν της παρέας Jonny Greenwood, o οποίος δείχνει να βρίσκεται σε πάρα καλή φόρμα. Η εσωστρέφεια συνεχίζεται και στα επόμενα δυο κομμάτια ώσπου το «Ful Stop» ξεκινάει και μας πάει χρόνια πίσω, θυμίζοντας γιατί αγαπάμε τόσο πολύ αυτό το συγκρότημα. Το «Glass Eyes» φέρνει ξανά την ηρεμία και ανοίγει το δρόμο για το πραγματικό διαμάντι αυτού του άλμπουμ. Τα στακάτα ντραμς του κ. Philip Selway παίρνουν μπρος και μας πάνε σε μονοπάτια που μόνο οι Radiohead έχουν χαράξει όλα αυτά τα χρόνια. Απο εκει και πέρα, οι κιθάρες παραμένουν στο προσκήνιο μέχρι και το τέλος, όπου το άλμπουμ κλείνει με το «True Love Waits», ένα κομμάτι που το συγκρότημα κουβαλούσε στα μπαγκάζια και στις συναυλίες του εδώ και μια δεκαπενταετία. Αν υπάρχει κάποιο μείον, είναι ότι για πρώτη φορά η φωνή του Thom μου ακούγεται κάπως κουραστική. Δε θα πω αν είναι το καλύτερο ή το χειρότερο άλμπουμ του. Η αίσθηση που μου αφήνει είναι ότι θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα εναλλακτικό best of της μετέπειτα εποχής τους, με αναφορές σε προηγούμενες φόρμες και με τις κιθάρες να επανέρχονται μετά από πολύ καιρό, αλλά σε καμμιά περίπτωση με τον τρόπο που τις γνωρίσαμε παλιότερα. Αυτό νομίζω είναι το φρέσκο που μας πρόσφεραν σ’ αυτό το άλπμουμ.

Στην εποχή της μαζικής κατανάλωσης, αυτό που πραγματικά μου είχε λείψει από πολλούς καλλιτέχνες είναι το μουσικό συνεχές σε μια δουλειά (βλ. άλμπουμ) και γι αυτό το λόγο ευχαριστώ τους Radiohead ακόμα μια φορά, για την προσφορά ενός άλμπουμ που ακούγεται αβίαστα από την αρχή ως το τέλος. Τελειώνοντας και παραφράζοντας μια δήλωση που μου άρεσε πάρα πολύ, θα πω ότι οι Radiohead αυτή τη στιγμή δεν είναι αυτοί που θα αλλάξουν το παιχνίδι σ’ ένα τραπέζι, συνεχίζουν όμως να είναι οι δυνατότεροι παίχτες.

Read also

1